پیشگیری بهترازدرمان است     ــ    
 
تغذیه صحیح دردوران شیردهی 

تغذیه صحیح در دوران شیردهی

 

شیردهی دورانی خاطره انگیز برای مادراست. سختی ها و شیرینی هایش همه در ذهن مادر به خوبی نقش می بندد. مادر و كودك عاشق و نیازمند یكدیگرند و مادر فداكارانه آنچه در روح و جسمش دارد به كودك می بخشد و برای آنكه بتواند با سلامت كامل و خاطره ای خوش این دوران را به پایان برساند ، باید بداند كه چگونه نیازهایش را تامین كند.

چرا شیر مادر بهتر است ؟

پژوهش های انجام شده در 30 سال اخیر نشان داده ، بهترین و كامل ترین غذا برای كودك تا سن 4 تا 6 ماهگی فقط شیر مادر است . چرا؟

. چون شیر مادر از شیرهای دیگر مغذی تر است.

. همیشه استریل است.

. بیش از300 نوع عامل ضد میكروبی در شیرمادر وجود دارد كه مانع بروز بیماری در كودك خواهد شد . از این رو میزان شیوع اسهال در كودكانی كه شیرمادرخوار هستند 3 تا 14 بار كمتر از كودكان شیرخشكی است و به دلیل وجود همین عوامل ضد میكروبی، نوزاد خیلی كمتر به عفونت تنفسی ، عفونت اداری و عفونت گوش میانی مبتلا می شود.

. شیرمادر كمتر ایجاد حساسیت می كند و در خانواده هایی كه یكی از اعضاء مبتلا به حساسیت هستند، حتماً باید كودك با شیر مادر تغذیه شود.

. كودكی كه شیر مادر می خورد نه زیادی چاق و پفكی می شود و نه لاغرمی ماند. چون كلیه نیازهای كودك با شیر مادر تامین خواهد شد. مثلاً اگر نوزادی زودتر از موعد بدنیا آید شیر مادرش با شیر مادری كه نوزادش به موقع بدنیا آمده تفاوت زیادی دارد و نیازهای كودك را برای رشد بیشتر تامین خواهد كرد. یك نكته جالب در مورد شیرمادر این است كه شیری كه كودك در دقایق اول می مكد، حاوی پروتئین بیشتر و چربی كمتر است و با ادامه شیر خوردن به مرور چربی شیر زیادتر می شود. این مساله باعث می شود كه كودك درزمان لازم احساس سیری كند و مادر باید توجه داشته باشد كه نوزاد را زود از سینه جدا نكند تا كودك با چربی دقایق آخر شیردهی، وزن گیری بهتری داشته باشد.

. مكیدن سینه باعث رشد فك و دندانهای كود ك می شود.

. تماس نزدیك مادر و نوزاد باعث افزایش مهر و محبت آنها می شود.

پس شیرمادر مناسب ترین و طبیعی ترین روش تغذیه شیر خوار است.

نیازهای غذایی مادر در دوران شیردهی

در دوران بارداری، جنین بسیاری از ذخائر بدن مادر را مصرف می كند و اگر مادر در دوران شیردهی تغذیه نامناسبی داشته باشد، به مرور خصوصاً با زایمانهای مكرر قوایش تحلیل می رود ، استخوانهایش پوك می شود ، ریزش مو پیدا می كند و گاهی ازترس اینكه این عوارض پیش آید آنقدر پرخوری می كند كه وزنش بالا رفته و بازگشت به وزن پیش از بارداری بسیار مشكل خواهد شد. پس بسیار اهمیت دارد مادر دقیقاً بداند چه میزان انرژی و مواد مغذی نیاز دارد.

* انرژی :

مادر برای تهیه شیر 500 كالری انرژی اضافه بر نیاز بدنش لازم دارد. به عبارتی اگر پیش از بار داری 2000 كالری انرژی در روز نیاز او را تامین می كرده، در شیردهی 2500 كالری انرژی لازم دارد. علاوه بر این 500 كالری مقداری انرژی هم از چربی های ذخیره شده در دوران بارداری تامین می شود كه این مساله باعث می شود، اگر مادر براساس مقادیر خواسته شده در این دوران، غذا مصرف كند به مرور هر ماه نیم كیلو لاغر می شود ( چاقی دوران بارداری بر طرف خواهد شد). براساس میزان انرژی لازم در دوران شیردهی ، غذاهای تامین كننده آن داده می شوند.

* پروتئین :

در دوران شیردهی نیاز مادر به پروتئین فقط 15گرم اضافه می شود. ازاین رو كل پروتئین مورد نیاز حدود 65 تا70 گرم در روز است . این میزان پروتئین با مصرف 1 لیوان شیربادام یاشیرچهارمغزدر روز، 2عدد تخم مرغ محلی و 180 تا 300 گرم گوشت گوسفندی یاگوشت شترو حبوبات مخصوصا نخود تامین می شود.

* املاح :

بهترین املاح كلسیم و آهن هستند كه اگر مادر مشكل كم خونی داشته باشد و یا در معرض كم خونی باشد مصرف سلادبرای کم خونی یا1قاشق شیره انگوربا2قاشق ارده درصبحانه ضروری است. برای تامین كلسیم مادر باید در هفته یک مرتبه کله جوش که دستور آن رادر سایت خود گفته ام استفاده نمود ویاارده اگرباشیره خرماخورده شود سرشارازکلسیم است و سبزیجات برگ سبز مثل اسفناج ، نعناع ،جعفری ، كرفس و كلم و نیز مغز بادام و بادام زمینی بخصوص چهارمغز بسیارمفید است را مصرف كند.پس خیلی خوب است كه مادر شیرده هفته ای یك بار خورشت كرفس بخورد و هرروز چند عدد بادام و بادام زمینی میل كند.

بهتر است مادرانی كه كم خونی دارند، ماهی یك بار جگرگوسفند بخورند ودر طول روز حتماً مقداری میوه های شیرین ورسیده مصرف کنند اگر ازطبع سردی برخوردارند روی میوه یک عدد خرما مفید است . گردو نیز برای این مادران مفید است.

* ویتامین ها :

برای تامین ویتامین های لازم ، مادر حتماً به 5 تا 6 لیوان سبزیجات تازه بصورت سالاد، سبزی خوردن و یا پخته شده در غذا نیاز دارد و بایستی هر روز 4 تا 5 عدد میوه مصرف كند.

* چربی ها :

در شیرمادر یك سری چربی های غیر اشباع موجود است كه در غدد پستان ساخته نمی شوند و باید از طریق غذا تامین شوند. پس بهتر است مادر هر25روز یك بار ماهی دریایی مصرف كند و از روغن زیتون در سالادش استفاده كند.

* آب :

مادر در روز به 6 تا 8 لیوان آب یا آب میو ه بهتر است که 3لیوان آن شربت عسل بانصف لیمو ترش تاره باشد. نیازدارد.

 

نمونه یك رژیم غذایی مناسب برای یك مادر شیرده

 

صبحانه: 1لیوان شیربادام نیم ساعت بعد نان سبوس دار 3 برش یابه مقداریک چهارم سنگک+ ارده شیره که به صورت شکوپارس درمی آید ویامرباهای خام.             

ساعت 10:  میوه 1 عدد                 

نهار:    لوبیا پلو با سالاد شیرازی؛ گوشت 120گرم ، كته باسبوس دوم برنج  ، لوبیا سبز پخته یك دوم لیوان ،خیار 1عدد ، گوجه 1عدد، پیاز یك دوم عدد به همراه آبلیموترش تاره و روغن زیتون     

عصرانه:  میوه 2 عدد ، نان 2برش ، پنیر 30 گرم ، گردو 4 مغز كامل              

شام: خوراک های گیاهی که درسایت آمده است . ومی توان جای ناهار وشام راعوض کرد.و به پلو خورش ها تنوع داد. مادری اگردچارضعف بدنی می باشد از یک دوره رژیم مخصوص می تواند استفاده نماید .     

پیش از خواب:    شربت عسل اگر شیرمحلی باعسل هم باشد عالی است .             

این رژیم حاوی 2700 كالری انرژی ، 344 گرم كربوهیدرات ، 97 گرم پروتئین و 88 گرم چربی است.

چه مواد غذایی برای مادران شیرده مجاز نیست ؟

چایی وغذاهای غیر سالم .

چون چایی کافئین دارد: كافئین وارد شیر مادر شده و موجب تحریك پذیری نوزاد می شود. بنابراین توصیه می شود مادر شیرده كمتر از 2 لیوان در روز قهوه و كوكا مصرف كنند ، شكلات و كاكائو هم دارای تئوبرومید است كه مانند كافئین محرك است و بهتر است مصرفش محدود شود.

 قند مصنوعی :اثر قندهای بدون كالری و محصولات شیرین وبدون قند بر نوزاد نامشخص است. پس بهتر است مصرف این مواد در شیردهی محدود شود.

استفاده ازدم كرده های گیاهی مناسب است: نسبت به طبع ومزاج مادر.

ادویه جات زیاد :مصرف زیاد ادویه طعم شیرمادر را عوض می كند كه بهتر است در شیردهی كمتر ادویه مصرف شود.

جدول نیازهای تغذیه ای مادر در دوران شیردهی

دانستن نیازهای تغذیه ای یك مادر شیرده، برای مادرانی كه ازمكمل های ویتامین واملاح استفاده می كنند، ضروری است تا از مصرف بیش از حد مكمل ها جلوگیری شود.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         

ماده مغذی میزان مورد نیاز درروز
انرژی 2700كالری
پروتئین 65 گرم
ویتامینA 1300 میكروگرم
ویتامینD 5 میكروگرم
ویتامینE 12 میلی گرم
ویتامینK 65 میكروگرم
ویتامینC 95 میلی گرم
ویتامینB1 5/1 میلی گرم
ویتامینB2 6/1 میلی گرم
ویتامینB3 17 میلی گرم
ویتامینB6 5/1 میلی گرم
فولات 500 میكروگرم
ویتامینB12 8/2 میكروگرم
کلسیم 1000 میلی گرم
فسفر 700 میلی گرم
منگنز 310 میلی گرم
آهن 15 میلی گرم
روی 19 میلی گرم
ید 200 میكروگرم
سلنیم 75 میكروگرم

          

البته همه این مواد راخداوند متعال درعسل گذاشته است ودرغذاهای سالم که گفته ام آمده است .امیدوارم انشاالله مادران کودکان سالم وباایمانی  تحویل جامعه اسلامی نمایند ودراین راستا موفق باشند . جلیل بابایی